Mevrouw Crevits, is er nog een zitplaats voor mijn kind op school binnen 5 jaar?

Door de groeiende leerlingenpopulatie zal het plaatsgebrek in de Vlaamse scholen sterk stijgen. Dat blijkt uit een studie van de KU Leuven en de VUB. Toch is de Vlaamse regering niet van plan om extra middelen te investeren. Integendeel, de regering bespaart op onderwijs. Andere keuzes zijn mogelijk en nodig.

Kim De Witte & Jeske Linten

Vooral in grote steden zal het plaatsgebrek sterk te voelen zijn. In Antwerpen zullen er in 2020 maar liefst 8.411 plaatsen tekort zijn in het basisonderwijs. In Brussel en Gent, waar er nu al tekorten zijn, zal het plaatsgebrek verder toenemen. Ook Limburg komt in de problemen, vooral in Hasselt, Maasmechelen en Dilsen-Stokkem, maar ook in Lommel, Sint-Truiden, Beringen en 10 andere gemeenten.

De resultaten van het onderzoek bevestigen de signalen die de onderwijsnetten al lange tijd geven. "Wij krijgen jaarlijks 35 miljoen euro voor scholenbouw, terwijl we 1,8 miljard nodig hebben", zo zei Raymonda Verdyck, hoofd van het Gemeenschapsonderwijs, amper een half jaar geleden. Ook de andere onderwijsnetten trokken aan de alarmbel. Het gemeentelijk onderwijs zou 610 miljoen euro nodig hebben voor renovatie en nieuwbouw van scholen. Het katholiek onderwijs spreekt over 2,5 miljard euro. Opgeteld zullen de onderwijsnetten op korte termijn ongeveer 5 miljard euro nodig hebben. De 500 miljoen euro die de regering voorziet voor infrastructuurwerken is ruim onvoldoende.

Meer leerlingen betekent niet alleen extra plaatsen, maar ook extra leerkrachten. Het leerlingenaantal zou toenemen met 61.000 tegen 2022. Tegen dat jaar zouden er ook zo’n 14.500 extra leerkrachten nodig zijn, aldus een recente Factcheck op VRT.

Desalniettemin wil de Vlaamse regering 819 miljoen euro besparen op onderwijs, zo bleek uit de begrotingstabel die samen met het regeerakkoord verscheen. 243 miljoen euro besparingen op werkingsmiddelen, waaronder infrastructuur, en 576 miljoen euro op lonen en werkvoorwaarden voor onderwijzend personeel. Het basisonderwijs zal de komende jaren haar werkingsmiddelen zien afnemen met 2,3% per jaar, oftewel een besparing van 11,4 miljoen euro per jaar. In het secundair zullen de werkingsmiddelen afnemen met 4,5% per jaar, oftewel een besparing van 150 miljoen euro over 5 jaar. Daarbovenop zal nog eens 60 miljoen euro bespaard worden op omkadering, waardoor volgens de onderwijsvakbond ACOD ongeveer 1.500 voltijdse banen zullen verdwijnen.

Vlaanderen is één van de rijkste regio’s in de wereld, zo zei de minister-president in zijn septemberverklaring vorige maand. Maar hoe is al die rijkdom verenigbaar met containerklassen, ganglessen, vervallen en energieslurpende schoolgebouwen? Is dat het onderwijskader dat wij onze jeugd willen meegeven? Gaat mijn kind nog een zitplaats hebben op school over 5 jaar? Besparen op onderwijs is onlogisch en kortzichtig. Vlaanderen mag haar talenten niet begraven. Kritische en goed geschoolde burgers zijn haar grootste gave.

Dit artikel verscheen eerder op de website van DeWereldMorgen.