Zijn we als stadsbestuur wel waakzaam genoeg voor de veiligheid en de gezondheid van onze inwoners?

Harrie Dewitte

Achtergrond

Het is niet omdat je het niet ziet, dat het niet gevaarlijk kan zijn. Vorige week woedde een zware brand in Stelimet. Het bedrijf is verantwoordelijk voor de hoogste dioxineconcentraties in Vlaanderen.  Zo zijn er een 400-tal industriële branden per jaar in Genk. En Genk telt 5 Seveso-bedrijven, dat zijn bedrijven die, bij een industrieel accident, een zeer groot gevaar opleveren voor de bevolking. Deze nacht was er een lek met salpeterzuur bij Essers / Winterslag. Een paar maanden geleden moesten nog twee dorpen (Zevenkote) ontruimd worden in West-Vlaanderen wegens een gelijkaardig lek van salpeterzuur.

Salpeterzuur (internationale benaming: nitric acid) is een zeer gevaarlijke stof. Het wordt veel gebruikt in de productie van kunstmest en explosieven. Het reageert met de eiwitten van ons lichaam. Het kan blijvende schade geven, een soort  brandwonde,  op de huid, de ogen, de longen, slokdarm en maag.  De stof is ook bijzonder gevaarlijk omdat ze kan reageren met veel andere scheikundige stoffen. En dat is precies wat in een opslagbedrijf zoals Essers het geval is. De bevolking is tot nu toe gespaard gebleven, maar uit een overzicht van de Europese Commissie blijkt dat er in 10 jaar toch zo’n 240 industriële accidenten zijn. Dat gaat gepaard met het verlies van mensenlevens, soms duizenden gewonden en veel economische schade.  Zoals in 2001 in Tolouse, toen er daar een kunstmestbedrijf, waar ze ook salpeterzuur gebruikten, ontplofte: 31 doden en duizenden gewonden.[1]

Telkens stelt het stadsbestuur zich tevreden met uitspraken als: “gelukkig ging de wind recht omhoog” of “de wind waait richting Diepenbeek...” In feite betekent het: “het waait naar een andere”.  Of nog een dooddoener zoals bij Stelimet: ”De rook is niet giftig.” Dat is nonsens natuurlijk. Alle rook is ongezond. Bij elke onvolledige verbranding komen er veel dioxines en PAK’s vrij. PAK’s staat voor kankerverwekkende Poly Aromatische Koolwaterstoffen. En als je dan weet dat Stelimet, zonder brand, al enkele jaren zorgt voor de hoogst gemeten dioxineconcentraties in Vlaanderen... Hoe gevaarlijk rook is, daar kunnen de brandweermannen van meespreken. Een studie wees uit dat ze gemiddeld 8 jaar minder lang - en dat is véél - leven. De belangrijkste reden zijn de PAK’s die achterblijven op hun kleren.

Voorstellen:

  1. Betere maatregelen ter preventie van accidenten. We kunnen niet zonder industrie. En wie industrie zegt, zegt ook dat er potentieel gevaarlijke stoffen nodig zijn. Maar we kunnen wel de veiligheid vergroten door extra maatregelen. Zo kreeg Stelimet, ondanks waarschuwing, toch de toelating om de schroothoop dubbel zo hoog te maken. Je ziet het resultaat. Het heeft veel tussenkomsten in de gemeenteraad gekost om Essers te verplichten om zijn meest gevaarlijke stoffen verder van de woonwijken te leggen. De loodsen moeten verder uit mekaar liggen en de verschillende stoffen moeten grondig gescheiden worden.  Dat is van extra belang omdat het er naar uitziet dat er op de oude Ford-site nog meer van dergelijke overslagbedrijven zullen komen.
  2. Zoals reeds verschillende keren uiteengezet, blijf ik pleiten voor een real life oefening bij een industriële ramp. Hierbij worden de brandweer, politie, overheid, artsen, scholen, bevolking, telecommunicatie operatoren, media …. betrokken.  Uit ervaringen in het buitenland, oa Japan, blijken deze oefeningen het meest efficiënt. 
  3. We vragen ook al enkele jaren voor een veel beter waarschuwingssysteem voor de bevolking.  Voor alles gebruiken we moderne communicatietechnologie, behalve als het gaat over de veiligheid van de inwoners. Iedereen heeft een gsm of smartphone. Elke gsm die zich in de buurt van een industriële ramp bevindt, zou automatisch berichten moeten krijgen met raadgevingen. Vb over dichthouden van ramen en deuren. Over de ventilatie uitzetten. Over wat er met de kinderen op school  moet gebeuren. Dat is technisch perfect mogelijk en op die manier wordt de bevolking adequaat op de hoogte gehouden.  BeAlert is, zeker voor een bevolking zoals in Genk, onvoldoende.  Ik pleit voor een rechtstreekse verwittiging van alle GSM toestellen in het bereik van een “disaster”. Vaak wordt geschermd met “privacy” om dat niet te doen. Maar…. De burgemeester heeft speciale software gekocht in Maastricht om zowat alles te weten te komen over de inwoners van Genk. Gasverbruik, waterverbruik, elektriciteitsverbruik…. Alle databanken worden gekoppeld en door computerprogramma’s geanalyseerd. Zo kan je zelfs weten hoeveel personen warme douches nemen in een bepaalde woning. 

 

[1] Case Studies of Major Industrial Accidents Causing Pollution in the European Union. 2012 http://ec.europa.eu/environment/archives/liability/eld/eldfund/pdf/Case%20Studies%20of%20Major%20Industrial%20Accidents%20(final)_1.pdf