Puntenboek van de burgemeester

Burgemeester, je bent nu 2 jaar burgemeester en je toespraak voor de gemeenteraad konden we reeds lezen in de Weekkrant. In het reclameblad deel je goede punten uit aan alle schepenen en ook aan jezelf. Reclame is voor jou zeer belangrijk. Dat kan je zien aan de schoppen en de frietjes met drankbonnetjes die je uitdeelt. Je haalt 1,5 miljoen € uit de stadskas voor reclame. Dat is meer geld dan je voorziet voor het onderwijs van onze 15.000 kinderen. En daar zit toch een zéér groot probleem. Ik wil met jou naar 4 problemen kijken in Genk. Ik ben niet in de gemeenteraad komen zitten om je te "ambeteren", maar wel om problemen van de mensen van Genk te helpen oplossen.

Milieu: eindelijk komen de mensen voor de schaapjes.

Laat ons beginnen met het milieu. Je vergeet af en toe iets. Een 3 tal jaar geleden betaalde je meer dan 1 miljoen € om grond terug te kopen in Sledderlo van een grondspeculant. Je riep toen de pers bijeen om foto's te laten maken terwijl jij met een schop in de hand, een boompje aan het planten was. Ik was hoopvol, omdat ik al herhaaldelijk gevraagd om groene buffers aan te leggen tussen industrie en woongebieden. Op de gemeenteraad antwoordde je me dat je niet van plan was om die bouwgrond op te offeren. Het boompje was alleen voor de pers.  Jij bent het al lang vergeten, want dat boompje is ondertussen al lang gestorven.

Het heeft 5 jaar geduurd, maar ik was blij te lezen dat de luchtverontreiniging  voor het eerst belangrijkers was dan de schaapjes. Tot nu toe waren de schaapjes een "strategisch" project van de stad Genk, samen met een of ander kikker, of was het een pad?

Het is nu officieel: de zware metalen zitten niet alleen in de lucht, maar ook in het bloed, de urine en het DNA van onze kinderen. Het ligt hoger dan in de rest van Vlaanderen. En Vlaanderen is het meest vervuilde gebied van Europa. Onze kinderen riskeren dus meer kanker en meer ziektes. En dat niet alleen in Sledderlo. Ik ben  zelf geschrokken dat ook de wijken Termien, mensen van Terboekt, Vlakveld ... te hoge waarden hebben. Je belooft plechtig dat je het probleem zult aanpakken. Je voorziet er zelfs 2 miljoen € voor. Je hebt zelfs een specialiste aangetrokken, iemand die afgestudeerd is in communicatiewetenschappen. In naam van de kinderen hoop ik in de grond van mijn hart dat je het meent.  Onze kinderen zijn geen proefkonijnen die meedoen aan een onderzoek. We moeten alle kinderen van 6 jaar onderzoeken. Een potje urine volstaat om zware metalen en PAKS op te sporen. We slaan twee vliegen in een klap: ten eerste halen we er de meest kwetsbare kinderen uit en die kunnen we speciaal opvolgen. Ten tweede kunnen we jaar op jaar volgen of de toestand verbetert. Ik weet wel dat je de stad wilt besturen zoals een manager een bedrijf, maar misschien weet je ondertussen al dat een stad geen bedrijf is, maar een verzameling van mensen. Met kleine en grote zorgen. Met grote verwachtingen voor hun kinderen en kleinkinderen. Misschien moeten we de burgemeester af en toe eens vervangen door een "burgervader": iemand die zorg draagt voor zijn "gezin".

Ik trek je goede bedoelingen niet in twijfel, maar wat moeten we denken van EON, de nieuwe eigenaar van de elektriciteitscentrale in Langerlo? Ik heb je zien staan in de krant: alle burgemeesters van Limburg, breed lachend, op één foto. Ze zouden zorgen dat gans Limburg een milieuvriendelijke provincie wordt. Een CO2 vrije provincie. Groen! zal dus hard in zijn handen klappen, maar ik weet niet of ze dat nog gaan doen als ze weten dat de bewoners van Genk hiervoor zwaar zullen betalen. Op twee manieren: op hun elektriciteitsrekening en op hun gezondheid. Je vraagt natuurlijk meer uitleg over hoe dat kan? Eventjes de feiten op een rij. 70% van de milieuvriendelijkheid zou moeten komen van de elektriciteitscentrale van Langerlo. Die zouden geen steenkool meer stoken, maar "biomassa". Wat een mooi woord: bio. Zoals biologische groenten, biologische melk, biologisch leven... Maar eventjes herinneren wat er echt gebeurde:

Eerst vraagt en krijg de elektriciteitscentrale  toelating om olijfpitten en gedroogde koffiedras  bij te stoken.  Ik vroeg me toen al af waar al die olijfbomen groeiden in Limburg. Toen vroegen en kregen ze de toelating om geen verplichte metingen te moeten doen, want alles was onder controle. Eens die toelating op zak vroegen en kreeg de centrale de toelating om 100.000 ton gedroogd slib en 100.000 ton behandeld afvalhout op te stoken. En vanaf toen hebben we een "milieuvriendelijke" elektriciteitscentrale. Nu moet je weten dat je in gedroogd slib en behandeld afvalhout alle mogelijke zware metalen, kwik , arsenicum, ... kan terugvinden. En als je dat verbrandt, dan vindt je dat ook terug in de rook. De totale uitstoot van Chroom door de elektriciteitcentrale van Langerlo lag in 2008 bijna even hoog als die van Aperam (ALZ). En dat ademen de mensen van Genk in en dat vindt je terug in het bloed en het erfelijk materiaal van onze kinderen.

Te veel mensen wonen nog in een kerststal.

Toen ik voor het eerst naar de gemeenteraad kwam, had ik een cadeautje bij: een peperkoeken huisje, gemaakt door een jonge moeder, die geen huis kon vinden in Genk.   6000 gezinnen in Genk zijn op zoek naar een betaalbare woning.  3000 gezinnen staan op de wachtlijst voor een sociale woning, waar ze tussen de 5 en 15 jaar moeten op wachten. Huisvesting is een probleem en jou antwoord is: "RUPsen". Ik heb nog nooit zoveel RUPsen gezien, als in die vijf jaar dat ik in de gemeenteraad zit.  Een RUP's , of Ruimtelijk Uitvoerings Plan, kan dan ook veel geld opbrengen.  Als je groene zone omzet naar bouwgrond, dan vertienvoudig je de waarde. Eén (klein) bouwperceel kost al gemakkelijk 100.000€! Maar dat weet jij veel beter dan ik, want je hebt vrij snel nadat je burgemeester werd, onmiddellijk een stuk grond van je familie laten verkavelen voor een 14 tal woningen.  Alleen de bouwgrond is dan al 1.400.000€ waard. Om hetzelfde bedrag te verdienen als burgemeester, moet je al heel lang op de burgemeesterzetel blijven zitten. En met een goede 7000€ brutoloon als burgemeester verdien je toch wel iets meer dan een poetsvrouw, die het moet doen met een dienstencheque van 7€ per uur. Al deze RUPsen hebben in ieder geval één ding gedaan:  de kostprijs van een stukje bouwgrond is verdubbeld. Deze gemeenteraad staat er zelfs een speciale RUPs op, een PRUP's. Een Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Er moet dan ook een flink stuk bos gekapt worden op Horensberg voor een parking. En we zijn al de stad waar het grootst aantal bomen verdwijnen van gans Vlaanderen. Maar ook daar heb je iets op gevonden: het wordt een "groene" parking.

Maar zijn de woonproblemen van de mensen van Genk nu opgelost? De wachtlijst is er niet korter op geworden. Vroeger kon nog één op vier gezinnen van Genk een woning kopen, nu is dat nog slechts vijf op honderd. Ben je dan verwonderd, burgemeester, dat de jonge gezinnen wegvluchten uit de stad Genk? Maar ja, jij wilde ook andere, rijkere mensen naar Genk halen. Het zal wel leuker zijn om burgemeester te zijn van rijke inwoners, dan van mensen die hard moeten werken  en dan op het einde van hun loon vaststellen, dat er nog een stukje maand overblijft ...

Energiekosten steeds meer een reden voor armoede.

Er is nog een verontrustend probleem. De voorzitter van het OCMW, zegt dat er dit jaar al meer dan 1.200 gezinnen langs gekomen zijn om hulp te vragen. Tegen dat we het glas heffen op het nieuwe jaar, zullen ze al met 1.500 zijn. De belangrijkste redenen zijn de hoge huurkosten en de hoge energierekening. En ik vrees dat het nog maar een begin is. We staan voor de ergste economische crisis sedert 1920. Doordat we meer dan 500 dagen geen regering hadden, lopen we een beetje achter, maar de gewone mensen zullen flink wat moeten inleveren.  De energiekosten zullen nog meer dan dit jaar omhoog gaan. Het is een gemiste kans voor het stadsbestuur, om massaal de woningen te helpen isoleren. We hadden zelfs een volledig plan en berekening opgemaakt voor de wijk Kolderbos. Indien de stad zelf het initiatief had genomen om de huizen te isoleren, dan konden de mensen dat op een periode van 5 jaar volledig terugbetalen door de daling van hun energiefactuur en door de subsidies.   Een soort  "derde betaler"-systeem voor isolatie. Nu heeft de regering de subsidies teruggetrokken.

En er is nog iets. De speculanten vallen over mekaar om windmolens te plaatsen in Genk. Dat is leuk, maar wie zal de rekening betalen? De inwoners van Genk. Daarom stel ik voor dat iedereen in Genk mee profiteert van de "groen" energie en zijn factuur ziet omlaag gaan, in de plaats van omhoog.

Een diploma halen is meer dan een papiertje...

Onderwijs, mijnheer de burgemeester, is nog een ander groot probleem. Vorig jaar vond je dat zeer belangrijk, en dat is het ook. Maar er is nog niet veel beterschap in zicht. In juni waren er weer meer kinderen die geen diploma haalden. We zijn de slechtste leerling in Vlaanderen. Het minst kinderen die hoger onderwijs doen. Het meest kinderen die hun middelbaar niet afmaken en geen diploma halen. Het grootst aantal kinderen die één of meerdere jaren schoolachterstand hebben. En nu zit het al in de kleuterschool. Onderwijs is de enige ladder die we kunnen aanbieden aan de kinderen om het beter te hebben. Je moet van onderwijs een strategische doelstelling maken. Dat is iets waar al je schepenen moeten aan werken. Anders wordt Genk over een aantal jaren geen leuke stad om te leven.

Werk voor de jongeren: gemiste kansen.

200 miljoen heb je uitgegeven aan gebouwen. Dat is veel geld. En toch, mijnheer  de burgemeester heb je niet geëist dat al die bouwpromotoren jonge mensen uit Genk een kans kregen om werkervaringen op te doen.  In alle bouwprojecten van de stad hoor je Pools praten.  Dat zou bij mij niet waar zijn: voor elk project waar de stad Genk geld aan geeft, zou je moeten eisen dat er een kwart werknemers uit Genk komen. Ik heb je dat al een paar jaar geleden voorgesteld, maar tot nu toe is er geen enkel concreet initiatief. En je weet toch ook dat de werkloosheid onder de jongeren in Genk de hoogste van Vlaanderen is?